Kto jest pracodawcą przy pracy tymczasowej
Praca tymczasowa w Polsce to układ trzech stron. Agencja pracy tymczasowej zatrudnia cię i kieruje do pracodawcy użytkownika, czyli firmy, która potrzebuje pracownika na określony czas: w szczycie sezonu, na zastępstwo albo do zadań, których nie są w stanie wykonać stali pracownicy. Zasady tego układu opisuje ustawa z 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych.
Podział obowiązków wygląda tak:
| Obowiązek | Agencja pracy tymczasowej | Pracodawca użytkownik |
|---|---|---|
| Umowa i wynagrodzenie | Tak | Nie |
| Składki i podatek | Tak | Nie |
| Urlop wypoczynkowy | Udziela i płaci | Uzgadnia termin z agencją |
| Kierowanie pracą i grafik | Nie | Tak |
| Bezpieczeństwo i higiena pracy | Badania i dokumenty | Szkolenie stanowiskowe i warunki na miejscu |
| Ewidencja czasu pracy | Rozlicza godziny | Prowadzi i przekazuje agencji |
| Świadectwo pracy | Wystawia | Nie |
Agencja pracy tymczasowej musi mieć wpis w rejestrze agencji zatrudnienia. Zanim podpiszesz umowę, sprawdź firmę w rejestrze agencji zatrudnienia KRAZ. Wpis jest publiczny, a wyszukiwarka pozwala znaleźć agencję po nazwie lub NIP.
Limit 18 miesięcy w okresie 36 miesięcy
Najważniejsze ograniczenie w ustawie dotyczy czasu. Agencja może kierować tego samego pracownika do jednego pracodawcy użytkownika łącznie przez najwyżej 18 miesięcy w okresie 36 kolejnych miesięcy. Limit liczy się dla pary pracownik i zakład, niezależnie od tego, przez ile różnych agencji tam trafiasz.
Co to oznacza w praktyce:
- nie da się w nieskończoność trzymać tej samej osoby na stanowisku przez agencję,
- zmiana agencji przy tym samym zakładzie nie zeruje limitu,
- po wyczerpaniu limitu zakład może zatrudnić cię bezpośrednio,
- możesz dalej pracować przez agencję, ale u innego pracodawcy użytkownika.
Ustawa przewiduje też katalog prac, których nie można powierzyć pracownikowi tymczasowemu, na przykład prac szczególnie niebezpiecznych czy zastępowania pracowników biorących udział w strajku. Jeśli trafiasz na stanowisko, które budzi twoje wątpliwości, zapytaj agencję, na jakiej podstawie cię tam skierowała.
Równe traktowanie i wynagrodzenie
Pracownik tymczasowy nie może być traktowany mniej korzystnie w zakresie warunków pracy i innych warunków zatrudnienia niż pracownicy zatrudnieni przez pracodawcę użytkownika na takim samym lub podobnym stanowisku. Dotyczy to między innymi wynagrodzenia, czasu pracy, przerw, dostępu do szkoleń i do zaplecza socjalnego w zakładzie.
Pracodawca użytkownik ma obowiązek przekazać agencji informacje o warunkach na danym stanowisku, a agencja powinna je uwzględnić. Wynagrodzenie nie może też być niższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę obowiązujące w Polsce. Aktualną kwotę ogłasza rząd i warto ją sprawdzić w oficjalnych źródłach, bo zmienia się co roku.
Czego pilnować na pasku wypłaty:
- czy stawka zgadza się z umową i z tym, co słyszałeś w zakładzie,
- czy nadgodziny i praca w nocy mają dodatki,
- czy liczba godzin odpowiada twojej ewidencji,
- czy potrącenia mają podstawę w przepisach albo twojej pisemnej zgodzie.
Urlop, wypłata i świadectwo pracy
Pracownik tymczasowy ma prawo do urlopu wypoczynkowego w wymiarze dwóch dni za każdy miesiąc pozostawania do dyspozycji pracodawcy użytkownika. Urlopu udziela agencja, a termin ustala się z uwzględnieniem potrzeb zakładu. Jeśli umowa skończy się, zanim wykorzystasz urlop, agencja wypłaca ekwiwalent pieniężny.
Wynagrodzenie wypłaca agencja w terminach z umowy. Termin wypłaty zapisany w umowie to twoja podstawa, gdy pieniądze się spóźniają. Po zakończeniu pracy agencja wydaje świadectwo pracy, w którym powinny być wszystkie okresy zatrudnienia.
Zwróć uwagę na rozliczenie godzin. To pracodawca użytkownik prowadzi ewidencję czasu pracy i przekazuje ją agencji, a agencja na jej podstawie liczy wypłatę. Gdy w tym przekazaniu coś zginie, brakuje godzin na pasku. Dlatego zapisuj swoje wejścia i wyjścia, a przy rozbieżności pytaj agencję, jakie godziny dostała z zakładu.
Pracownik tymczasowy ma też prawo do zwolnienia lekarskiego, ochrony przy wypadku przy pracy i składek emerytalnych, tak jak inni pracownicy na umowie o pracę.
Umowa z agencją i jej rodzaje
Agencja może zatrudnić pracownika tymczasowego na podstawie umowy o pracę na czas określony albo na czas wykonania określonej pracy. Możliwa jest też umowa cywilnoprawna, wtedy jednak część ochrony z prawa pracy cię nie obejmuje. Zanim podpiszesz, sprawdź, jaki to rodzaj umowy.
Przed rozpoczęciem pracy agencja powinna przekazać ci na piśmie informacje o pracodawcy użytkowniku, rodzaju pracy, wymaganych kwalifikacjach, miejscu pracy i przewidywanym czasie skierowania. Umowa o pracę na czas określony z agencją ma przy tym krótsze okresy wypowiedzenia niż zwykła umowa, co warto wiedzieć z góry.
Przy pracy tymczasowej warto pamiętać o kilku praktycznych sprawach, które często umykają przy podpisywaniu:
- zachowaj egzemplarz umowy i każdego aneksu, także przy kolejnych skierowaniach,
- sprawdź, czy przed pierwszym dniem masz badania lekarskie i szkolenie BHP,
- zapytaj, kto jest twoim koordynatorem w agencji i jak się z nim kontaktować,
- ustal, czy dojazd do zakładu organizuje agencja, zakład czy ty sam.
Jeśli porównujesz pracę tymczasową w Polsce z wyjazdem za granicę, zobacz listę agencji pracy tymczasowej w Polsce z ocenami pracowników albo poradnik o tym, jak sprawdzić agencję pracy przed wyjazdem.
Co zrobić, gdy agencja łamie zasady
Większość sporów da się rozwiązać pismem, a nie telefonem. Gdy coś jest nie tak:
- Zbierz dokumenty: umowę, paski wypłaty, własne zapisy godzin, wiadomości z koordynatorem.
- Napisz do agencji mailem, konkretnie: czego brakuje, za jaki okres i ile.
- Wyznacz termin na odpowiedź i zachowaj potwierdzenie wysłania.
- Jeśli agencja nie reaguje, zwróć się do Państwowej Inspekcji Pracy. Inspekcja kontroluje zarówno agencję, jak i pracodawcę użytkownika.
- W sprawach o zaległe wynagrodzenie możesz złożyć pozew do sądu pracy.
Twoje doświadczenie to cenna informacja dla innych. Jeśli pracowałeś przez agencję pracy tymczasowej, dodaj opinię i oceń ją w sześciu kategoriach, od wypłaty po umowę i potrącenia.
Najczęstsze pytania
Kto jest moim pracodawcą przy pracy tymczasowej
Pracodawcą jest agencja pracy tymczasowej, z którą podpisujesz umowę. Agencja wypłaca wynagrodzenie, odprowadza składki i udziela urlopu. Pracodawca użytkownik, czyli zakład, w którym pracujesz, kieruje twoją pracą i odpowiada za bezpieczeństwo na stanowisku.
Co się dzieje po 18 miesiącach u jednego pracodawcy użytkownika
Ustawa ogranicza pracę tymczasową na rzecz jednego pracodawcy użytkownika do 18 miesięcy w okresie 36 kolejnych miesięcy. Po wyczerpaniu limitu zakład może zatrudnić cię bezpośrednio albo możesz pracować przez agencję w innym zakładzie.
Czy pracownik tymczasowy ma prawo do urlopu
Tak. Za każdy miesiąc pozostawania do dyspozycji pracodawcy użytkownika przysługują co najmniej dwa dni urlopu. Jeśli nie wykorzystasz urlopu, agencja wypłaca ekwiwalent po zakończeniu umowy.
Czy agencja może zapłacić mi mniej niż stałym pracownikom
Nie może traktować cię mniej korzystnie w zakresie warunków pracy i innych warunków zatrudnienia niż pracowników zatrudnionych przez zakład na takim samym lub podobnym stanowisku. Jeśli widzisz rażącą różnicę, zapytaj o podstawę i zachowaj dokumenty.
Gdzie zgłosić naruszenie praw pracownika tymczasowego
Najpierw do agencji, najlepiej na piśmie. Jeśli to nie pomaga, możesz zwrócić się do Państwowej Inspekcji Pracy, a w sprawach o wynagrodzenie do sądu pracy.